Herstel na ziekte verloopt voor iedereen anders. Dat geldt misschien wel extra voor mensen die leven met postcovid (long covid). Er bestaan geen garanties en ieder herstel kent zijn eigen tempo en uitdagingen.

Onderstaand verhaal is de persoonlijke ervaring van een deelnemer aan mijn Chi Neng Qi Gong*-lessen. Zij koos ervoor om anoniem te blijven en ziet dit als een eerste tussenmoment in haar herstel. Ze schrijft haar vooruitgang niet toe aan één enkele behandeling, maar aan een combinatie van professionele begeleiding, leefstijlveranderingen, doorzettingsvermogen én de dagelijkse beoefening van Chi Neng Qi Gong.

Haar verhaal raakte me. Niet omdat het een verhaal is over een snelle oplossing, maar omdat het laat zien hoeveel verschil kleine stapjes, volhouden en hoop kunnen maken.

*Chi Neng Qi Gong is een moderne vorm van Qi Gong, ontwikkeld door dr. Pang Ming. Hij bracht inzichten uit authentieke Qi Gong-stijlen, de traditionele Chinese geneeskunde en de taoïstische filosofie samen tot een toegankelijk systeem dat gericht is op het versterken en in balans brengen van de Qi: de levensenergie die volgens de traditionele Chinese geneeskunde ten grondslag ligt aan vitaliteit en het natuurlijke herstelvermogen van het lichaam. Veel mensen ervaren dat de oefeningen hen ondersteunen bij het hervinden van rust, energie en veerkracht.

“Ik ervaar weer kwaliteit van leven”

In maart 2023 kreeg ik een bewezen coronabesmetting. Ik was slechts drie dagen licht verkouden, maar binnen zes weken veranderde mijn leven volledig. Ik verloor vrijwel al mijn energie, spierkracht en denkvermogen. Intense vermoeidheid, brainfog, spierpijn en overprikkeling – vooral voor geluid – bepaalden mijn dagen.

De tweeënhalf jaar daarna bracht ik grotendeels door in bed of op de bank. Van kwaliteit van leven was nauwelijks nog sprake. Zonder perspectief en met weinig erkenning waren dit de donkerste en eenzaamste jaren van mijn leven. Net als veel andere postcovidpatiënten heb ik meerdere gesprekken met mijn huisarts gevoerd over het beëindigen van mijn leven.

Gelukkig waren er mensen die mij overeind hielden. Een betrokken therapeut, mijn fysiotherapeut en een paar goede vriendinnen gaven me de steun die ik hard nodig had.
Ondertussen bleef ik alles doen wat binnen mijn mogelijkheden lag. Ik begon met wandelen: eerst slechts vijftig meter en twee traptreden per dag. Twee keer per week ging ik naar de fysiotherapie, waarbij de oefeningen uitsluitend gericht waren op het behouden van spierkracht en conditie. Later volgde ik een ASSIST-traject met dagelijkse oefeningen tegen overprikkeling, paste ik mijn voeding aan – geen alcohol, veel eiwitten en zo weinig mogelijk suiker – en zocht ik ondersteuning bij een mesologe. Zij gaf destijds aan dat er nauwelijks Qi aanwezig was in mijn systeem.
In maart 2026 begon ik heel voorzichtig op te knappen. Met piepkleine stapjes. Elk stapje voelde als een enorme overwinning en gaf weer een beetje hoop. Ik ben ervan overtuigd dat mijn inzet op voeding, beweging en de begeleiding van de mesologe en fysiotherapeut daaraan hebben bijgedragen.

Chi Neng Qi Gong

Via internet kwam ik vervolgens bij toeval uit bij Chi Neng Qi Gong. Ik was op zoek naar een manier om weer voorzichtig aansluiting te vinden met de buitenwereld en mijn levensenergie verder op te bouwen.
Op dat moment had ik nog steeds last van hersenmist, concentratieproblemen, overprikkeling, vermoeidheid en moeite met staan. Daarnaast had ik inmiddels een auto-immuunziekte ontwikkeld, iets wat vaker voorkomt bij postcovid.

Begin mei 2026 begon ik met de lessen. De oefenruimte ligt bij mij om de hoek en het vroege lestijdstip maakte deelname mogelijk, mits ik vooraf de hele dag rust had gehouden.

Vanaf de eerste les voelde de omgeving prettig. De lessen van Tse zijn rustig en prikkelarm en de begeleiding is warm, professioneel en afgestemd op de groep. Ik begon zonder verwachtingen, maar wel met hoop.
Vrijwel vanaf de eerste dag ben ik dagelijks gaan oefenen met behulp van de Qi Gong-app (The Qi Gong Room). Elke dag kies ik een oefening die op dat moment bij mij past.

De eerste anderhalve maand had ik tijdens de lessen een stoel nodig. Mijn spieren trilden voortdurend en ik kon een groot deel van de oefeningen alleen zittend uitvoeren. Nu, eind juli 2026, kan ik de volledige les weer staand volgen. Mijn spierkracht is toegenomen, zowel in mijn benen als in mijn armen. Ook mijn hersenmist, vermoeidheid en overprikkeling zijn verminderd.

“Ik voel weer toekomstperspectief”

Onlangs bezocht ik opnieuw mijn mesologe. Tot mijn verrassing vertelde zij dat mijn Qi inmiddels weer op een normaal niveau was. Dat vond ik bijzonder om te horen.
Ik voel me krachtiger, energieker en emotioneel stabieler. Ik ben nog lang niet de oude, maar ik ervaar weer kwaliteit van leven. Ik heb een fijne groep mensen leren kennen, voel weer toekomstperspectief en heb opnieuw hoop gekregen op verder herstel.

Consequent werken aan herstel

Ik denk dat juist de combinatie van alles wat ik de afgelopen jaren heb gedaan – de begeleiding van verschillende professionals, mijn eigen inzet en het consequent blijven werken aan mijn herstel – heeft geleid tot waar ik nu sta.
De Chi Neng Qi Gong-lessen brengen mij rust, vertrouwen en iedere keer weer een positieve boost. Voor mij voelt deze bewegingsleer als een waardevolle ondersteuning van mijn herstel.

— Anonieme deelnemer

Heb je postcovid en wil je weten hoe deze deelnemer de lessen heeft ervaren? Zij heeft aangegeven dat geïnteresseerden via mij in contact mogen komen. Stuur me gerust een bericht, dan breng ik jullie met elkaar in contact.

Wil je Qi Gong leren?

Wil je zelf ervaren wat Qi Gong voor je kan betekenen? Boek een proefles. We trainen elke maandag- en woensdagavond in Arnhem.

Geen zin of tijd om een les te volgen? Probeer gratis The Qi Gong Room. Een app voor op je telefoon zodat je kunt oefenen waar en wanneer je wilt. Registreer nu voor 7 dagen gratis toegang!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop verscheen eerst op Qi Wellness.

Meer dan levensenergie

Qi (uitgesproken als “tsjie”) is een van de meest fundamentele begrippen binnen de traditionele Chinese geneeskunde, Qi Gong en Tai Chi. Het wordt vaak vertaald als “levensenergie”, maar die vertaling doet Qi eigenlijk tekort. Qi verwijst naar alles wat beweegt, transformeert, verbindt en leven mogelijk maakt. Het is zowel de kracht achter lichamelijke processen als de dynamiek die we in de natuur waarnemen. De groei van een boom, de stroming van een rivier, het herstel van een wond en de beweging van je ademhaling worden allemaal gezien als uitdrukkingen van Qi. Volgens de Chinese visie bestaat het universum niet uit afzonderlijke objecten, maar uit voortdurende processen van verandering. Qi is de kracht die aan deze veranderingen ten grondslag ligt.

De drie schatten: Jing, Qi en Shen

Binnen Qi Gong en de traditionele Chinese geneeskunde wordt vaak gesproken over de Drie Schatten (San Bao): Jing, Qi en Shen. Deze drie aspecten worden gezien als verschillende uitdrukkingen van het leven en beïnvloeden elkaar voortdurend.

Jing – de essentie

Jing wordt meestal vertaald als essentie. Het is de basis van ons leven en vormt het fundament voor groei, ontwikkeling, voortplanting, herstel. Jing wordt meestal vertaald als essentie. Het is de basis van ons leven en vormt het fundament voor groei, ontwikkeling, voortplanting, herstel en veroudering. Jing kan worden gezien als ons aangeboren potentieel. Een deel van deze essentie ontvangen we van onze ouders bij de conceptie (prenatale Jing). Daarnaast vormt het lichaam gedurende het leven voortdurend nieuwe essentie uit voeding, ademhaling en een gezonde leefstijl. Dit wordt postnatale Jing genoemd.

De hoeveelheid en kwaliteit van de Jing die je bij je geboorte meekrijgt kun je niet beïnvloeden. Door goede voeding, voldoende rust, zuivere lucht en een gezonde leefstijl kan het lichaam echter voortdurend nieuwe essentie opbouwen. Dit helpt om de aangeboren reserves zoveel mogelijk te ontzien. Dit is belangrijk omdat we als mens dagelijks Jing verbruiken, bijvoorbeeld voor groei, herstel, voortplanting, menstruatie en zwangerschap. Ook stress en ziekte kunnen het verbruik van Jing versnellen.

Volgens de traditionele Chinese visie beschikken we over een beperkte hoeveelheid prenatale Jing. Wanneer deze reserves uiteindelijk volledig zijn uitgeput, komt het leven ten einde. Daarom wordt het onderhouden van Jing gezien als een belangrijke sleutel tot gezondheid, vitaliteit en gezond ouder worden.

Qi – de levenskracht

Qi is de levenskracht die beweging, transformatie en alle fysiologische processen mogelijk maakt. Zij vormt de dynamische kracht achter alle activiteiten in het lichaam. Qi uit zich in warmte, vitaliteit, beweging en gezonde hersenactiviteiten. Wanneer Qi voldoende aanwezig is en vrij kan stromen, voelen we ons energiek, sterk en vitaal. Jing en Qi zijn nauw met elkaar verbonden. Jing vormt als het ware de basis waaruit Qi ontstaat, terwijl Qi op haar beurt Jing voedt en ondersteunt. Wanneer Jing voldoende wordt onderhouden, wordt Qi gevoed. En wanneer Qi sterk en in balans is, ondersteunt dit weer de ontwikkeling van Shen.

Shen – geest en bewustzijn

Shen wordt vertaald als geest, bewustzijn of aanwezigheid. Shen verwijst naar onze mentale helderheid, emotionele balans en de kwaliteit van ons bewustzijn. Je zou Shen kunnen zien als ons innerlijke licht. Een gezonde Shen uit zich in helder denken, een goed geheugen, scherpe zintuigen, creativiteit, innerlijke rust en een gevoel van verbondenheid. Binnen de Chinese geneeskunde wordt Shen geassocieerd met het hart en met eigenschappen als wijsheid, compassie, vriendelijkheid en acceptatie.

Shen wordt gevoed door Jing en Qi en ontwikkelt zich geleidelijk gedurende het leven. Dat is bijvoorbeeld de reden waarom kinderen lichamelijk snel kunnen groeien, terwijl inzicht, wijsheid en emotionele rijpheid zich vaak pas later ontwikkelen.

Binnen veel Qi Gong-tradities wordt gesproken over het verfijnen van Jing naar Qi en van Qi naar Shen. De drie schatten worden daarbij gezien als verschillende lagen van hetzelfde leven: essentie, levenskracht en bewustzijn.

Vormen van Qi

Een belangrijk verschil tussen de Chinese en westerse benadering is dat Qi niet wordt gezien als één soort energie.

Binnen de traditionele Chinese geneeskunde worden verschillende vormen van Qi onderscheiden. Ze hebben allemaal een eigen functie en oorsprong, maar werken voortdurend samen.

Grofweg kunnen we deze vormen van Qi onderverdelen in drie categorieën: pre-natale Qi, verworven Qi en functionele Qi.

Pre-natale Qi: de energie waarmee je geboren wordt

Yuan Qi – de oorspronkelijke levenskracht

Yuan Qi wordt vaak vertaald als Oorspronkelijke Qi, de oorspronkelijke levenskracht waarmee we geboren worden. Yuan Qi is nauw verbonden met Jing, onze essentie, en ondersteunt alle levensprocessen.

Dit is de diepste bron van energie waarmee je geboren wordt. Yuan Qi ondersteunt groei, ontwikkeling, vruchtbaarheid, herstel en vitaliteit. Traditioneel wordt gezegd dat Jing wordt opgeslagen in de nieren, waaruit Yuan Qi voortkomt en het lichaam voedt.

Yuan Qi is aangeboren en vormt de oorspronkelijke levenskracht waarmee we geboren worden. Hoewel Yuan Qi zelf niet kan worden aangevuld, kan zij volgens veel Qi Gong-tradities wel worden ondersteund en beschermd door een gezonde leefstijl, voldoende rust en regelmatige beoefening.

Verworven Qi: de energie die je dagelijks opbouwt

Naast de energie waarmee we geboren worden, vullen we onze Qi voortdurend aan met Qi uit onze omgeving. Dit noemen we de verworven of postnatale Qi. Volgens de traditionele Chinese geneeskunde ontstaat deze Qi voornamelijk uit twee bronnen: voeding en ademhaling.

Binnen Qi Gong wordt daarnaast uitgegaan van het principe dat we in voortdurende wisselwerking staan met de Qi om ons heen. Door beoefening leren we deze universele Qi bewust waar te nemen, op te nemen, te verzamelen en te verfijnen.

Gu Qi – Qi uit voeding

Alles wat je eet en drinkt wordt door het lichaam omgezet in bruikbare energie. Deze energie wordt Gu Qi genoemd: Voedings-Qi. Een gezonde spijsvertering zorgt ervoor dat voedsel efficiënt wordt omgezet in energie, terwijl een verzwakte spijsvertering kan leiden tot vermoeidheid, zwaarte en gebrek aan vitaliteit.

Kong Qi – Qi uit ademhaling

Naast voeding is ademhaling een tweede belangrijke bron van energie. De Qi die we via de longen opnemen wordt Kong Qi genoemd. Dit verklaart waarom ademhaling zo’n centrale plaats inneemt binnen Qi Gong. Door rustiger en dieper te ademen kan het lichaam efficiënter gebruikmaken van deze vorm van Qi.

Zong Qi – de verzamelde Qi

Wanneer Gu Qi en Kong Qi samenkomen ontstaat Zong Qi, ook wel Verzamel-Qi genoemd. Deze Qi verzamelt zich in het borstgebied en ondersteunt de functies van hart en longen. Een krachtige stem, een goede ademcapaciteit en een sterk gevoel van aanwezigheid worden traditioneel geassocieerd met een gezonde Zong Qi.

Van verworven Qi naar functionele Qi

De Qi die we uit voeding en ademhaling verkrijgen is nog niet direct beschikbaar voor alle processen in het lichaam. Eerst moet deze energie worden verzameld, verfijnd en omgezet. Wanneer Gu Qi uit voeding en Kong Qi uit de ademhaling samenkomen, vormen zij Zong Qi, de Verzamel-Qi. Deze verzamelde energie wordt vervolgens ondersteund door Yuan Qi, de oorspronkelijke levenskracht die we van onze ouders hebben meegekregen. Onder invloed van Yuan Qi wordt Zong Qi verder getransformeerd tot Zhen Qi, de Ware Qi. Dit is de functionele energie die daadwerkelijk door het lichaam circuleert en alle lichamelijke processen ondersteunt. Je zou kunnen zeggen dat Yuan Qi de vonk levert, terwijl de verworven Qi de brandstof aanreikt. Samen maken zij de functionele Qi mogelijk waarmee het lichaam zichzelf voedt, beschermt en in stand houdt.

Functionele Qi: de Qi die het werk doet

Zhen Qi – de Ware Qi

Zhen Qi is de energie die daadwerkelijk door het lichaam circuleert en alle functies ondersteunt. Vanuit Zhen Qi ontstaan vervolgens twee belangrijke uitingsvormen: Ying Qi en Wei Qi.

Ying Qi – de voedende Qi

Ying Qi stroomt door de meridianen en voedt organen, spieren, pezen en weefsels. Deze vorm van Qi is nauw verbonden met het bloed en zorgt ervoor dat het lichaam gevoed en onderhouden wordt. Wanneer Ying Qi sterk is, voelen mensen zich vaak stabiel, goed hersteld en fysiek gevoed.

Wei Qi – de beschermende Qi

Wei Qi wordt vaak omschreven als de beschermende of verdedigende Qi. Deze Qi circuleert dichter aan het lichaamsoppervlak en helpt het lichaam zich te beschermen tegen invloeden van buitenaf zoals kou, wind en ziekteverwekkers. Binnen een moderne context wordt Wei Qi vaak vergeleken met aspecten van het immuunsysteem, hoewel de twee begrippen niet volledig hetzelfde zijn. Wei Qi helpt daarnaast bij het reguleren van lichaamstemperatuur, transpiratie en de slaap-waakcyclus.

Hun Yuan Qi in Qi Gong

Waar de traditionele Chinese geneeskunde verschillende vormen van Qi onderscheidt, leggen sommige Qi Gong-tradities de nadruk op een meer oorspronkelijke en allesomvattende vorm van energie.

Binnen veel Qi Gong-tradities wordt uitgegaan van een universele Qi die aanwezig is in de natuur, in ons lichaam en in de ruimte om ons heen. In Chi Neng Qi Gong wordt deze oorspronkelijke en allesomvattende energie Hun Yuan Qi genoemd. Hun Yuan Qi wordt gezien als de bron waaruit alle andere vormen van Qi voortkomen. Vanuit dit perspectief kunnen Jing, Yuan Qi en de verschillende functionele vormen van Qi worden beschouwd als manifestaties van dezelfde oorspronkelijke levenskracht.

Hun Yuan Qi wordt daarbij niet alleen gezien als energie, maar ook als informatie, intelligentie en ordenende kracht. Het is de inherente wijsheid die ervoor zorgt dat een zaadje weet hoe het moet uitgroeien tot een boom, dat een wond kan genezen en dat het lichaam voortdurend streeft naar evenwicht en herstel.

Binnen Qi Gong leren we bewust contact te maken met deze universele Qi, haar waar te nemen, op te nemen, te verzamelen en te verfijnen. Door beoefening kan deze Qi worden geïntegreerd in het lichaam en opgeslagen in de onderste dantian, die binnen Qi Gong-tradities wordt gezien als een centrum van opslag, transformatie en verfijning van Qi.

Wil je meer leren?

Hoewel de verschillende vormen van Qi in theorie complex kunnen lijken, zijn ze in de praktijk vooral bedoeld om ervaren te worden. Door regelmatig Qi Gong te beoefenen ontwikkel je geleidelijk meer gevoeligheid voor ontspanning, ademhaling, vitaliteit en innerlijke rust.

Wil je zelf ervaren wat Qi Gong voor je kan betekenen? Boek een proefles. We trainen elke maandag- en woensdagavond in Arnhem.

Geen zin of tijd om een les te volgen? Probeer gratis The Qi Gong Room. Een app voor op je telefoon zodat je kunt oefenen waar en wanneer je wilt. Registreer nu voor 7 dagen gratis toegang!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi verscheen eerst op Qi Wellness.

De feniks is een van de oudste symbolen van vernieuwing en transformatie. In het Westen kennen we vooral de feniks uit de Griekse mythologie: een vogel die sterft, verbrandt en uit haar eigen as herrijst. In de Chinese traditie heeft de feniks, de Fenghuang, echter een andere betekenis. Zij is geen symbool van dood en wedergeboorte, maar van harmonie, innerlijke ontwikkeling, evenwicht en het ontvouwen van onze ware natuur. De Fenghuang is onsterfelijk en beweegt mee met de natuurlijke cycli van het leven. Zij vertegenwoordigt de mogelijkheid om te groeien, te verfijnen en steeds opnieuw in overeenstemming te komen met wie we werkelijk zijn. De fenix verschijnt als er vrede is in ons hart.

Dat maakt de feniks tot een krachtig beeld voor het pad van Qi Gong. Want ook Qi Gong gaat niet over jezelf opnieuw uitvinden of in korte tijd een betere versie van jezelf worden. Het is geen quick fix. Het is een proces van cultiveren. Van terugkeren naar het lichaam, naar de ademhaling en naar de stilte onder alle drukte.

Werkelijke verandering ontstaat zelden in één groot moment. Vaker ontvouwt zij zich langzaam, bijna ongemerkt. In hoe spanning zich beetje bij beetje loslaat. In hoe we beter leren luisteren naar ons lichaam. In de keuze om telkens opnieuw terug te keren naar de beoefening.

Misschien is dat wel wat de feniks ons werkelijk leert. Niet dat we iemand anders moeten worden, maar dat we laag voor laag mogen ontdekken wie we in essentie altijd al zijn geweest.

De Feniks als symbool van vernieuwing

De feniks is een universeel beeld voor verandering. Zij herinnert ons eraan dat het leven voortdurend in beweging is en dat iedere fase, hoe uitdagend ook, het begin kan zijn van iets nieuws. Veel mensen herkennen momenten waarop het leven hen dwingt stil te staan. Stress, verlies, ziekte of een periode waarin alles anders loopt dan verwacht. Juist in die momenten ontstaat vaak de vraag: hoe ga ik verder? Onze cultuur zoekt daarbij vaak naar snelle oplossingen. We willen ons snel weer beter voelen, terug naar hoe het was of zo snel mogelijk vooruit. Maar misschien werkt verandering anders. Misschien lijkt zij meer op het openen van vleugels dan op een plotselinge sprong.

Verandering als natuurlijk proces

Binnen het Taoïsme wordt verandering niet gezien als iets dat opgelost moet worden, maar als een natuurlijk onderdeel van het leven. Alles beweegt. Dag wordt nacht. Zomer wordt herfst. Inademing wordt uitademing. Ook wij veranderen voortdurend. Toch ervaren we verandering vaak als lastig, vooral wanneer we proberen vast te houden aan wie we waren of hoe dingen zouden moeten zijn.

De Tao nodigt ons uit om een andere houding aan te nemen. Niet door tegen verandering te vechten, maar door te leren bewegen met wat zich aandient. Niet passief, maar in vertrouwen. Zoals water zich aanpast aan iedere vorm zonder zijn essentie te verliezen.

Wu Wei: veranderen zonder te forceren

Een belangrijk principe binnen het Taoïsme is Wu Wei. Vaak wordt dit vertaald als handelen zonder te forceren. Dat betekent niet dat we niets doen. Het betekent dat we leren samenwerken met natuurlijke processen in plaats van ze te beheersen. Veel mensen beginnen met Qi Gong omdat ze meer energie willen, minder spanning willen ervaren of ondersteuning zoeken bij herstel. Dat zijn waardevolle redenen. Maar hoe harder we proberen te veranderen, hoe groter soms de weerstand wordt.

Qi Gong nodigt uit tot een andere vraag. Niet: “Hoe word ik zo snel mogelijk een betere versie van mezelf?” Maar: “Hoe kan ik vandaag iets meer ontspannen?” “Hoe kan ik wat meer aanwezig zijn in mijn lichaam?” “Hoe kan ik beter luisteren naar wat ik werkelijk nodig heb?”

Verandering ontstaat dan niet vanuit strijd, maar vanuit aandacht. Niet door te duwen, maar door ruimte te maken.

Qi Gong als een weg van geleidelijke transformatie

Qi Gong wordt soms gezien als een verzameling oefeningen. Voor mij is het eerder een levenskunst. Een manier om bewust aanwezig te zijn in het lichaam, de ademhaling en de bewegingen van het dagelijks leven. De effecten daarvan zijn meestal niet spectaculair. Ze zijn subtiel. Je slaapt iets beter. Je reageert rustiger. Je herstelt sneller van drukke periodes. Je merkt dat je meer energie overhoudt. Je ervaart meer helderheid. Op zichzelf lijken dat kleine veranderingen. Maar juist daarin schuilt hun kracht. Consistente beoefening verandert niet alleen hoe je beweegt. Ze verandert ook hoe je omgaat met uitdagingen, spanning en het leven zelf.

Het glas dat langzaam helder wordt

Ik vergelijk Qi Gong vaak met een glas gevuld met gekleurd water. Wanneer je daar dagelijks schoon water aan toevoegt, zie je aanvankelijk weinig verschil. Het water blijft troebel. Maar als je doorgaat, dag na dag, week na week, begint het langzaam helderder te worden. Wat zich heeft opgehoopt wordt verdund. Er ontstaat ruimte. Rust. Nieuwe energie. Dat is voor mij de essentie van beoefening. Niet een grote doorbraak. Niet een magisch moment. Maar het dagelijks toevoegen van een beetje helderheid. Een beetje ontspanning. Een beetje aandacht. Totdat je op een dag beseft dat er iets wezenlijk veranderd is.

Herstel als een nieuw begin

Voor mensen die herstellen van stress, ziekte of een moeilijke levensfase kan dat een bevrijdend inzicht zijn. Herstel betekent niet altijd teruggaan naar wie je vroeger was. Soms betekent herstel dat je ontdekt wie je nu bent. Met meer zachtheid. Meer wijsheid. Meer vertrouwen. Meer begrip voor je eigen grenzen. Misschien hoef je niet terug. Misschien mag je juist verder. Niet als een andere persoon, maar als een completere versie van jezelf.

Meer jezelf worden

Persoonlijke ontwikkeling wordt vaak gepresenteerd als een voortdurend proces van verbeteren. Alsof er altijd iets ontbreekt. Alsof we steeds een nieuwe versie van onszelf moeten creëren. Qi Gong biedt daarin een ander perspectief. Misschien hoeven we niet iemand anders te worden. Misschien mogen we juist loslaten wat ons belemmert om volledig onszelf te zijn. Spanning. Gewoonten die niet meer dienen. Patronen die ooit nodig waren, maar nu in de weg staan. Onder al die lagen bevindt zich iets dat altijd aanwezig is geweest. Rust. Vitaliteit. Levenskracht. Aanwezigheid. Zoals de feniks haar vleugels ontvouwt, zo ontvouwen ook wij geleidelijk wat al in ons aanwezig is.

Qi Gong als manier van leven

Misschien is dat uiteindelijk de grootste les van de feniks. Transformatie ontstaat niet door één groot moment. Ze ontstaat door terug te keren. Naar de adem. Naar het lichaam. Naar aandacht. Naar stilte. Naar beoefening. Steeds opnieuw.

Qi Gong is daarom voor mij niet iets wat je doet wanneer er iets opgelost moet worden. Het is een manier van leven. Een uitnodiging om iedere dag opnieuw een beetje ruimte te maken voor rust, helderheid en verbinding. Niet om iemand anders te worden. Maar om, laag voor laag, steeds meer te worden wie je altijd al was.

Wil je meer leren?

Boek een proefles Qi Gong. Kijk in het menu bij Qi Gong voor de mogelijkheden. We trainen elke maandag- en woensdagavond in Arnhem.

Geen zin of tijd om een les te volgen? Probeer gratis The Qi Gong Room. Een app voor op je telefoon zodat je kunt oefenen waar en wanneer je wilt. Registreer nu voor 7 dagen gratis toegang!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht De Feniks als symbool van innerlijke transformatie verscheen eerst op Qi Wellness.

Warme dagen nodigen uit om het tempo aan te passen

Toch hebben we vaak de neiging om het tegenovergestelde te doen. We willen dezelfde dingen blijven doen, in hetzelfde tempo, met dezelfde inspanning. In TCM (Traditionele Chinese Geneeskunde) is dat niet de weg. De natuur vecht niet tegen zichzelf. Waarom wij dan wel? Een rivier stroomt sneller wanneer het landschap daarom vraagt en vertraagt wanneer het terrein vlak wordt. Alles beweegt mee met de omstandigheden van het moment.

Het Hart staat centraal

De zomer is het seizoen van het Vuur-element en het hart. Het is de periode van maximale Yang-energie: warmte, expansie, activiteit, groei en naar buiten gerichte energie.

Maar juist daarom waarschuwt de TCM ook voor een teveel aan hitte. Het Hart wordt in de TCM gezien als de verblijfsplaats van de Shen Wanneer er te veel hitte ontstaat, wordt de Shen (bewustzijn, geest, aanwezigheid) onrustig en verlaat het hart. dit uit zich in:

• onrust
• slecht slapen
• gejaagdheid
• emotionele prikkelbaarheid

Herkenbaar?.

Niet meer doen, maar slimmer doseren

Waar wij vaak denken: “Ik moet hetzelfde blijven presteren ondanks de hitte.”, zegt de TCM: “Pas je inspanning aan de omstandigheden aan.” Dat lijkt sterk op het Taoïstische principe van Wu Wei: handelen zonder forceren. Of in het engels: effortless action. Niet tegen de omstandigheden vechten, maar er in mee meebewegen.

Wanneer de temperatuur stijgt, vraagt het lichaam niet om meer inspanning maar om samenwerking. Zacht. Aandachtig. Moeiteloos. Zoals water.

De natuur als voorbeeld

Valt jou ook op dat de natuur op een hete dag nergens haast lijkt te hebben? Dieren zoeken schaduw. Planten laten hun bladeren hangen. Zelfs de wind lijkt trager. Alleen de mens probeert vaak hetzelfde tempo vast te houden.

Vanuit de TCM zou je kunnen zeggen dat warme dagen niet vragen om méér Yang, maar om het beschermen van je Qi zodat de zomerenergie je voedt in plaats van uitput. Misschien ontstaat energie juist door minder te doen. Door te vertragen en spanning los te laten.

Afstemmen met Qi Gong

Op warme zomerdagen wordt Qi Gong meer dan een serie oefeningen.

Voel de warmte in de lucht en op je huid. Voel de koelte van de lucht die je inademt. Vertraag je bewegingen. Laat de oefening zich ontvouwen in plaats van haar af te dwingen. Het wordt een oefening in afstemmen. Afstemmen op het seizoen. Op het weer. Op je lichaam. Op de stroom van het leven zelf.

Zoals Lao Tse schreef: “De mens volgt de aarde. De aarde volgt de hemel. De hemel volgt de Tao. De Tao volgt haar eigen natuur.”
Misschien is dat de uitnodiging van een warme zomerdag: Niet harder werken om tegen de hitte te vechten, maar leren bewegen zoals de natuur beweegt.

Wil je meer leren?

Boek een proefles Qi Gong. Kijk in het menu bij Qi Gong voor de mogelijkheden. We trainen elke maandag- en woensdagavond in Arnhem.

Geen zin of tijd om een les te volgen? Probeer gratis The Qi Gong Room. Een app voor op je telefoon zodat je kunt oefenen waar en wanneer je wilt. Registreer nu voor 7 dagen gratis toegang!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht Hoe beweeg je mee met warme dagen volgens de TCM? Een Taoistische kijk op de zomer. verscheen eerst op Qi Wellness.

De meest voorkomende misvatting onder mensen die buiten willen oefenen? Dat elke mooie plek automatisch ook een goede oefenplek is. Een open veld met uitzicht, een bosrand in de ochtendmist, blootsvoets op het gras — het voelt goed. Poëtisch, zelfs. Maar je lichaam denkt daar genuanceerder over. Want je lichaam oefent nooit in een vacuüm. Het voelt de bodem onder je voeten, het weer, de wind. En bovenal: het voelt of jouw zenuwstelsel genoeg veiligheid ervaart om zich werkelijk te ontspannen. Pas dan kan QiGong doen wat het bedoeld is te doen.

De bodem onder je voeten

Blootsvoets oefenen klinkt natuurlijk en gezond — en dat kan het zijn. Maar koude of vochtige grond is iets anders.

In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) belast kou en vocht van onderaf het Nier-Jing: onze diepste levensessentie. Het acupunctuurpunt Yongquan — Nier 1, ook wel de “Opborrelende Bron” — ligt precies op de voetzool en vormt het toegangspunt van de Nier-meridiaan. Wie snel koud krijgt, makkelijk uitgeput raakt of last heeft van zware benen, is hier extra kwetsbaar.

De Nier is in de TCM de wortel van Yin én Yang. Haar beschermen betekent: essentie bewaren.

Praktisch: kies een droge ondergrond, draag bij kou schoenen, en vermijd te koud of vochtig gras — hoe uitnodigend het er ook uitziet.

Mist en vochtige kou

Mist heeft iets mysterieus, en de aantrekkingskracht om daarin te oefenen is begrijpelijk. Maar in de TCM is vocht een zelfstandige ziekmakende factor — het kleeft, vertraagt en verzwaart.

De Milt, als centrum van transformatie en vertering, lijdt hier het meest onder. In plaats van de lichtheid die je na een goede oefening verwacht, ontstaat dofheid: een zwaar hoofd, matheid, een vol gevoel. Het is een subtiel signaal dat je lichaam meer energie heeft verbruikt dan het heeft opgeladen.

Praktisch: oefen bij mist liever binnen, kleed je warm als je toch buiten gaat, en kort je beoefening in als de omstandigheden vochtig en koud zijn.

Volle zon en grote hitte

Aan de andere kant van het spectrum: oefenen in de brandende middagzon.

Uitwendige hitte treft in de TCM het Hart-systeem en destabiliseert de geest en het emotionele centrum. Vooral bij een onderliggend Yin-tekort — herkenbaar aan innerlijke onrust, slaapproblemen of opvliegers — kan oefenen in de hitte de klachten versterken in plaats van verlichten.

QiGong is bedoeld om te reguleren, niet om extra te belasten.

Praktisch: oefen ‘s ochtends vóór tien uur, ‘s avonds na zes uur, en kies bewust voor halfschaduw.

Wind

Wind is in de TCM de beweeglijkste en meest onberekenbare uitwendige factor — de aanvoerder van andere pathogene invloeden. Hij opent de poriën en draagt kou en vocht met zich mee naar binnen.

Het acupunctuurpunt Fengchi — “Windvijver”, Galblaas 20 — bevindt zich aan de achterkant van het hoofd, in de holtes onder het achterhoofdsbeen. Dat de klassieken juist dáár een windpunt plaatsten, is veelzeggend: ze wisten precies waar wind het lichaam binnendringt.

Tijdens QiGong opent het lichaam zich. En juist dan is bescherming belangrijk.

Praktisch: kies een beschutte hoek, draag een sjaal of capuchon, en houd je nek warm.

De onzichtbare factor: veiligheid in de rug

Er is nog een factor die zelden genoemd wordt, maar misschien wel de grootste invloed heeft op de kwaliteit van je beoefening: de ruimte achter je.

Jouw zenuwstelsel besluit — vóór jouw bewuste waarneming — of een plek veilig is. Wanneer er achter je open ruimte, beweging of lawaai is, houdt een deel van je systeem onbewust de wacht. Je oefent uiterlijk rustig. Maar innerlijk staat je lichaam nog op scherp, klaar om te reageren.

De omgevingspsychologie noemt dit het Prospect-Refuge principe: overzicht vóór je, bescherming achter je. Het is een oeroud veiligheidsgevoel dat diep in ons systeem verankerd zit — en het bepaalt mede of je beoefening werkelijk landing heeft.

Praktisch: sta met je rug naar een muur, haag of boomstam. Laat je blik rusten in de verte. En begin pas als je je veilig voelt.

De plek als onderdeel van de beoefening

De locatie waar je oefent is geen bijzaak. Geen decoratie, geen inspiratiebron op de achtergrond.

De plek is een wezenlijk onderdeel van de beoefening zelf — met zijn eigen kwaliteit, zijn eigen uitwerking op je lichaam en je zenuwstelsel. Een mooie plek en een goede oefenplek zijn niet hetzelfde.

Leer het onderscheid kennen. Dan wordt je beoefening buiten niet alleen mooier — maar ook dieper.

Ik wens je een fijne zomer en mooie buitentrainingen!

Hoe kun je Qi Gong leren?

Als je geïnteresseerd bent in Qi Gong, dan ben je welkom om een proefles mee te doen of een van de workshops te volgen!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht Buiten trainen in de zomer — niet elke mooie plek is een goede oefenplek verscheen eerst op Qi Wellness.

Een Qi-reactie is een lichamelijke, emotionele of energetische respons op het in beweging brengen van je Qi (levensenergie). Tijdens het beoefenen Qi Gong laten we de energie weer vrij stromen, daar waar die eerder misschien vastzat of geblokkeerd was. Dat proces kan tijdelijk iets losmaken.

Je kunt het vergelijken met een rivier waarvan je de bodem opschudt: het water wordt even troebel, maar dat is juist een teken dat er weer beweging is. Of met een bevroren rivier die langzaam ontdooit – het kraakt, het schuift, maar het water begint weer te stromen. En dat is precies het moment waarop het leven terugkeert.

Een Qi-reactie wordt ook wel een healing crisis genoemd: een moment van uitzuivering en transformatie. Tijdens het beoefenen van Qi Gong beweegt het lichaam mee in dit proces. Blokkades komen aan de oppervlakte, lossen op en verdwijnen. Dat kan een reactie oproepen — een teken dat je systeem zich aan het herstellen is.

Hoe een Qi-reactie zich kan uiten

Energetisch:
Een gevoel van expansie, vibratie, tinteling, of juist diepe stilte, een gevoel van een zijn met alles om je heen en helderheid.

Lichamelijk:
Tintelingen, warmte, zweten, koude, trillen, zwaarte, lichtheid, duizeligheid, misselijkheid en soms ook spierpijn of vermoeidheid de dag erna, omdat het lichaam zich aanpast. Na een oefenperiode kan het lichaam gaan ontgiften — bijvoorbeeld via diarree, hoofdpijn, een bloedneus of lichte koorts.

Emotioneel:
Verdriet, blijdschap, irritatie, boosheid of ontroering kunnen opkomen — oude energie die wordt ontladen.

Sommige mensen ervaren veel Qi-reacties, anderen nauwelijks. Dat verschilt van persoon tot persoon en van moment tot moment. Er is geen goed of fout, enkel een proces van bewustwording.

Qi bereikt plekken van pijn

Wanneer Qi naar gebieden stroomt waar pijn of spanning zit, kan de pijn in het begin juist versterkt worden. Dat kan even schrikken zijn, maar in de traditie van Qigong wordt gezegd: wees blij dat dit gebeurt. Het betekent dat de Qi deze plekken heeft bereikt en dat een genezend proces is gestart.
Soms voel je ook pijn op onverwachte plekken. Dit zijn vaak oude klachten die nog aandacht vragen voordat ze oplossen.

Hoe ga je ermee om?

Of je nu veel of weinig Qi-reacties ervaart, het proces is altijd persoonlijk. Een Qi-reactie is niet iets om bang voor te zijn. Het is een teken dat je systeem zich aan het herstellen of herstructureren is. Het belangrijkste is om niet te forceren of te analyseren waar het vandaan komt, maar te blijven ademen, te luisteren naar je lichaam, aanwezig te blijven, het proces met zachtheid te observeren en te vertrouwen op het zelfhelend vermogen van je lichaam. Een Qi-reactie is geen teken dat er iets misgaat. Blijf oefenen — met aandacht en observeer. Je lichaam is Qi, en je Qi-lichaam transformeert voortdurend.

Wil je Qi Gong leren?

Wil je zelf ervaren wat Qi Gong voor je kan betekenen? Boek een proefles. We trainen elke maandag- en woensdagavond in Arnhem.

Geen zin of tijd om een les te volgen? Probeer gratis The Qi Gong Room. Een app voor op je telefoon zodat je kunt oefenen waar en wanneer je wilt. Registreer nu voor 7 dagen gratis toegang!

• Zijn jouw gedachten eigenlijk wel van jou?
• Seizoenen Qi Gong: De Milt en de Nazomer – Je oogst wat je regelmatig voedt
• Je hoeft je lichaam niet te vertellen hoe het moet herstellen
• Leven met long covid: een persoonlijk verhaal over herstel en hoop
• Qi uitgelegd: Jing, Qi, Shen en de verschillende vormen van Qi

Het bericht Qi Reacties verscheen eerst op Qi Wellness.